انعکاس شرطی نوع 1
واژه انعکاس شرطی از نام فیزیولوژیست روسی ایوان پاولوف ،جدایی ناپذیر است.
نفود پاولوف بر مطالعات رفتاری در روسیه هنوز هم بسیار است.
پاولوف روی حیوان سالم و دست نخورده عمل می کرد و معتقد بود همانطور که انعکاس ها از جمله خصوصیات نخاع است ؛ انعکاس های شرطی نیز خاصیت ویژه ی مراکز بالایی و به ویژه نیمکره های مخ می باشد.
هدف پاولوف مطالعه ی فیزیولوژی فعالیت مراکز عصبی فوقانی بود اما در واقع او را بایستی بنیانگذار روانشناسی تجربی دانست.
****************************************
آزمایشات کلاسیک پاولوف اغلب انعکاس بزاقی را شامل می شد . هرگاه غذا در دهان سگ گذاشته شود ، حیوان شروع به ترشح بزاق می کند. پاولوف می توانست شدت واکنش حیوان را از روی تعداد قطرات بزاق اندازه بگیرد.
برای این کار فیستول به مجرای بزاق حیوان وصل شده و از طریق گونه ی حیوان به خارج راه داده شده بود. قطرات بزاق از قیفی به بیرون می چکید و می شد آن را شمارش کرد.
سگ گرسنه را روی سکو و با مهار می بستند و همه تدابیر لازم را انجام می دادند تا از هر گونه اختلال و آشفتگی پرهیز شود. در این وضعیت محرک های کنترل شده مختلف از جمله نور، صدا و یا لمس را می شد به حیوان وارد کرد و از طریق یک لوله پودر گوشت را می توانستند در دهان حیوان بپاشند.
*********************************************
حال پاولوف می توانست قبل از پاشیدن پودر گوشت مثلا صدای تیک تیک یک زمان سنج را ایجاد کند. در ابتدا صدای زمان سنج هیچ واکنشی در حیوان ایجاد نمی کرد . جز اینکه مثلا لحظه ای گوش تیز کند.
اما پس از اینکه چند بار در پی آن صدا ، غذا داده شد این جفت شدگی موجب گردید که حیوان به محض شنیدن صدای زمان سنج ، و قبل از دادن غذا شروع به ترشح بزاق کند. که از طریق قیف به بیرون می چکید.
در نهایت بزاق ترشحی در پی شنیدن صدای زمان سنج ؛ به همان مقدار بود که در پی گذاشتن غذا در دهان.
*******************************************
سگ آموخته بود که نسبت به محرکی که قبلا برایش خنثی بود واکنش نشان ندهد. پاولوف این محرک را محرک شرطی نامید و واکنش بزاقی نسبت به آن را واکنش شرطی.
در حالی که قبل از یادگیری فقط پودر گوشت یا محرک غیر شرطی موجب واکنش غیر شرطی می شد.
*******************************************
صدای زمان سنج محرک شرطی است چون به شرطی می تواند باعث بروز رفتار ترشح بزاق شود که از مدتی قبل با محرک طبیعی یا غیر شرطی یعنی غذا ( پود گوشت ) همراه شود.
این رفتار را که در نتیجه یادگیری ایجاد می شود ؛ شرطی شدن کلاسیک می گویند.
فایل ها : فیلم شرطی شدن کلاسیک
